Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego należy regularnie przyjmować leki na HIV?

Jedna z podstawowych zasad medycyny brzmi, że aby leki działały, muszą być brane. Jest to szczególnie ważne w przypadku leczenia zakażenia HIV (określanego, jako leczenie antyretrowirusowe. HIV jest retrowirusem. Leczenie przeciwwirusowe HIV to właśnie leczenie antyretrowirusowe). Leki antyretrowirusowe działają w ten sposób, że blokują namnażanie się HIV (replikację HIV). Do tego zablokowania mnożenia się wirusa potrzebne jest odpowiednie stężenie leków we krwi. Wystarczające do zablokowania replikacji HIV stężenie leków utrzymuje się w surowicy przez minimalnie 12 godzin od zażycia leku –  w przypadku leków przyjmowanych co 12 godzin i minimum 24 godziny od zażycia leku – w przypadku leków zażywanych raz dziennie. Po przekroczeniu tego czasu stężenie leku może być zbyt niskie do dalszego utrzymania blokady replikacji. HIV zaczyna się ponownie namnażać – dzieje się to w obecności pewnego stężenia leków. Jest to związane z bardzo dużym ryzykiem powstania mutantów wirusa opornych zarówno na te leki, które pacjent bierze, jak i na szereg innych leków (tzw. oporność krzyżowa). Dlatego w przypadku leczenia antyretrowirusowego ważne jest nie tylko to, aby wszystkie zalecone przez lekarza leki brać, ale również to, by brać je regularnie, stale o tych samych godzinach.
Jacek Gąsiorowski

Jak długo będę jeszcze żył?

Tego nikt nie wie. Pewne jest jednak, że dzięki leczeniu antyretrowirusowemu osoby żyjące z HIV są w stanie dożyć starości. Na długość tego czasu istotny wpływ ma moment rozpoczęcia terapii – według danych szacunkowych przewidywany czas życia 39-letniego mężczyzny, który rozpoczynając leczenie ma liczbę limfocytów CD4 powyżej 200 komórek/μl – wynosi 32 lata (a więc jeśli do zakażenia doszło w wieku 32 lat i leczenie zostanie rozpoczęte w 39 roku życia, osoba taka dożyje 71 roku życia). Czas ten jest zdecydowanie krótszy dla pacjentów rozpoczynających leczenie już w stadium AIDS (liczba limfocytów CD4 poniżej 200 komórek/μl) – wynosi niespełna 10 lat od momentu rozpoczęcia leczenia.
Oczywiście zakażenie HIV nie chroni przed innymi chorobami, np. zawałem mięśnia sercowego, udarami, nowotworami, na które umierają osoby niezakażone HIV. Dlatego też osoby HIV (+) mogą umrzeć wcześniej nie z powodu AIDS, a innych „zwyczajnych” schorzeń.
Łukasz Łapiński

Czy muszę kogoś informować, że jestem zakażony HIV?

Bezwzględny obowiązek informowania o fakcie zakażenia HIV istnieje niewątpliwie wobec bieżących partnerów seksualnych. Wynika on z konieczności zapobiegania przeniesieniu zakażenia na kolejne osoby. HIV jest wirusem bardzo wrażliwym na czynniki środowiska, a wysuszenie, promieniowanie UV lub detergenty (mydło) dezaktywują go. Tak więc ryzyka przeniesienia zakażenia nie stanowią nawet bliskie relacje domowe i zawodowe, podczas których nie dochodzi do kontaktu z krwią, śluzem pochwowym i nasieniem. Z tego powodu nie ma konieczności informowania domowników, współpracowników i innych osób o fakcie zakażenia. Inną sytuacją jest ekspozycja zawodowa lekarzy, pielęgniarek, fryzjerów itp. Wówczas wskazane jest poinformowanie ich o fakcie zakażenia, gdyż może to istotnie wpłynąć na decyzję o zastosowaniu profilaktyki poekspozycyjnej (PEP). Pozostałe czynności jak całowanie, przytulanie, kąpiele we wspólnych basenach, sztućce itp. nie niosą ryzyka zakażenia i nie wymagają w najmniejszym stopniu informowania otoczenia o fakcie zakażenia HIV. Należy pamiętać o stosowaniu własnych maszynek do golenia i szczoteczek do mycia zębów.
Decyzja o informowaniu lekarzy, stomatologów, fryzjerów czy kosmetyczek o zakażeniu HIV jest uzależniona od woli każdej osoby żyjącej z HIV. Wymienione grupy zawodowe mają obowiązek stosować standardowe metody ochrony podczas kontaktu z każdym pacjentem lub klientem. Niekiedy jednak w procesie diagnostycznym i leczniczym istotne jest posiadanie przez lekarza wiedzy o fakcie zakażenia HIV, dlatego podejmując decyzję o nie poinformowaniu swojego lekarza o zakażeniu HIV należy zawsze rozważyć wszelkie za i przeciw.
Bartosz Szetela

Co to jest profilaktyka poekspozycyjna (PEP)?

W przypadku kontaktu (ekspozycji) z materiałem zakaźnym (krew, śluz pochwowy, nasienie, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn owodniowy, płyn stawowy) i wystąpienia ryzyka zakażenia HIV istnieje możliwość jego zmniejszenia, w niektórych sytuacjach niemalże do zera. W tym celu należy przyjmować przez 28 dni leki antyretrowirusowe. Profilaktykę taką należy rozpocząć najlepiej w ciągu 2 godzin od zdarzenia (zakłucie igłą do iniekcji, gwałt itp.), jednak najpóźniej do 72 godzin. W każdym przypadku należy zgłosić się do szpitala chorób zakaźnych, gdzie specjalista po rozmowie i zbadaniu krwi podejmie decyzję o ewentualnej konieczności i sensowności wdrożenia PEP. Na terenie Dolnego Śląska profilaktykę taką (24-godzinną) prowadzi Poradnia Profilaktyczno-Lecznicza i Szpital przy ulicy Koszarowej 5 we Wrocławiu.
Nie lekceważ wszystkich ekspozycji, ale nie wpadaj również w panikę. Nie każda ekspozycja jest niebezpieczna i wymaga wdrożenia PEP. Wszelkie wątpliwości rozwieje lekarz chorób zakaźnych lub doradca PKD. W przypadku ekspozycji najpierw udaj się do lekarza chorób zakaźnych w poradni lub w izbie przyjęć szpitala chorób zakaźnych.
Bartosz Szetela

Czy prezerwatywa zabezpiecza przed zakażeniem HIV?

Tak, prezerwatywa zabezpiecza przed przeniesieniem HIV jak i innych patogenów (krętek kiły, dwoinka rzeżączki, Chlamydia trachomatis, wirusy…). Pojawiające się niekiedy informacje o niepełnej skuteczności prezerwatywy w profilaktyce zakażeń przenoszonych drogą płciową (dotyczy to również zabezpieczenia przed ciążą) wiążą się nie z cechami samej prezerwatywy, ale z jej ewentualnym uszkodzeniem. Prezerwatywa może pęknąć, zsunąć się podczas stosunku lub nie być stosowana przez cały jego okres.

Do pęknięcia prezerwatywy może dojść jeśli:
– zostanie ona nieprawidłowo użyta,
– nie zostanie opróżniony z powietrza zbiorniczek na nasienie,
– była źle przechowywana (zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura),
– została fizycznie uszkodzona podczas przechowywania lub otwierania opakowania,
– stosowana była zbyt cienka prezerwatywa (np. klasyczna cienka prezerwatywa użyta podczas stosunku analnego; podczas stosunków analnych nie zaleca się stosowania dwóch prezerwatyw jednocześnie, a zakup prezerwatywy wzmocnionej),
– stosowania środków nawilżających na bazie tłuszczu (np. wazelina; środki nawilżające – lubrykanty – na bazie wody mogą być bezpiecznie stosowane).

Przez nieuszkodzoną prezerwatywę HIV i wszystkie inne patogeny nie przenikają. Informacje o tzw. „porach” w prezerwatywie, rzekomo większych od HIV, są błędne. Wiele warstw lateksu, z których zbudowana jest prezerwatywa, tworzy bardzo gęstą siatkę, która całkowicie uniemożliwia przeniknięcie wirusa. Zostało to potwierdzone nie tylko laboratoryjnie, ale również doświadczalnie.

Mimo stosowania prezerwatywy może jednak dojść do zakażenia jeśli nie zostanie zachowana ostrożność i dojdzie do kontaktu z nasieniem, preejakulatem, śluzem pochwowym lub krwią partnera. Muszą być one świeże, gdyż HIV jest wirusem bardzo wrażliwym na czynniki środowiska, a wysuszenie, promieniowanie UV i detergenty (mydła) unieszkodliwiają go. Dlatego jeśli dojdzie do kontaktu z materiałem potencjalnie zakaźnym, zaleca się umycie miejsca zachlapania wodą z mydłem i zgłoszenie się do Poradni Profilaktyczno-Leczniczej (patrz: Co to jest profilaktyka poekspozycyjna – PEP). Ze względu na ryzyko powstania mikrourazów i zwiększenia ryzyka zakażenia, nie zaleca się jednak wykonywania irygacji (płukania) pochwy i odbytu nawet jeśli dostanie się do nich nasienie lub krew. Należy pozwolić aby oczyściły się one grawitacyjnie (samoistnie).

Po stosunku, członka należy powoli wysunąć z pochwy lub odbytu (tak aby nie doszło do zsunięcia się prezerwatywy), prezerwatywę ostrożnie zdjąć i po zawinięciu w papier wyrzucić do kosza.
Bartosz Szetela

Czy poprzez seks oralny mogę zakazić inne osoby HIV?

Tak, poprzez oralne kontakty seksualne można zakazić partnera lub partnerkę HIV. Seks oralny jest bezpieczniejszą techniką seksualną, co oznacza, że w porównaniu do kontaktów dopochwowych lub analnych, ryzyko zakażenia HIV jest zdecydowanie mniejsze, ale nie równe zeru. Ryzyko to wzrasta znacznie w przypadku kontaktu z krwią menstruacyjną kobiety zakażonej HIV. Natomiast połknięcie nasienia mężczyzny HIV (+) nie zwiększa ryzyka, gdyż wirus zostaje szybko unieczynniony w kwaśnym środowisku żołądka.

W tzw. cunnilingus, kiedy usta mają kontakt z narządami płciowymi zakażonej kobiety ryzyko przeniesienia HIV jest ekstremalnie małe.

Jednak zastosowanie prezerwatywy (w tym celu można stosować prezerwatywy smakowe, np. truskawkowe, bananowe, czekoladowe…) w kontaktach kiedy członek mężczyzny jest wprowadzany do ust innej osoby całkowicie eliminuje ryzyko zakażenia partnera lub partnerki HIV. Na świecie są również dostępne chusteczki do seksu oralnego, które mogą być stosowane m.in. w kontaktach oralnych między dwoma kobietami.

Jednak jeśli z różnych powodów nie będziesz stosować prezerwatywy w kontaktach oralnych pamiętaj, aby nie dopuszczać do  wytrysku w jamie ustnej partnera lub partnerki, zwłaszcza jeśli występują u niej/niego poważne zranienia, urazy lub zakażenia w ustach. W przypadku kontaktu błony śluzowej ze spermą lub wydzieliną z pochwy osoby zakażonej HIV, partner/partnerka powinnien/powinna przepłukać (4-5 razy) usta ciepłą wodą i przez około 1 godzinę nie myć zębów oraz nie płukać ich alkoholem lub płynami do higieny jamy ustnej. Ich zastosowanie może powodować powstanie ran oraz przekrwienia śluzówki, co ułatwia wniknięcie HIV do organizmu.

Jednak pamiętaj, że pomimo tego, że jesteś HIV (+), grozi Ci zakażenie innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, np. ryzyko nabycia kiły w porównaniu do HIV podczas kontaktów oralnych jest zdecydowanie większe. Dlatego też chcąc chronić siebie i innych stosuj zawsze podczas seksu oralnego prezerwatywę.
Łukasz Łapiński

Czy muszę stosować prezerwatywę jeśli zarówno ja jak i mój partner/partnerka jesteśmy zakażeniu HIV?

Tak, pomimo tego, że oboje/obaj jesteście zakażeni HIV musicie stosować prezerwatywę. Jej niestosowanie grozi superinfekcją, czyli nadkażeniem innym szczepem wirusa, który może np. różnić się wrażliwością na leki antyretrowirusowe. W konsekwencji nadkażenia może okazać się, że dotychczas stosowane leczenie przestaje być skuteczne. Możliwe jest również ponowne wystąpienie objawów ostrej choroby retrowirusowej oraz przyśpieszenie postępu zakażenia HIV.
Prezerwatywa również chroni przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową – to że partner/partnerka jest zakażony/zakażona HIV wcale nie oznacza, że nie możesz zakazić się od niej/niego kiłą, rzeżączką, chlamydią, rzęsistkowicą, opryszczką…
Łukasz Łapiński

Ile kosztuje leczenie antyretrowirusowe?

Leczenie przeciwwirusowe zakażenia HIV (określane leczeniem antyretrowirusowym) jest całkowicie bezpłatne dla obywateli polskich i dla obcokrajowców mających prawo stałego pobytu na terenie Polski. Leki antyretrowiroswe są kupowane centralnie przez Krajowe Centrum ds. AIDS (agenda Ministra Zdrowia). Jest to leczenie bardzo kosztowne. Miesięczny koszt leków waha się od 2 500 do 5 000 złotych. Pacjent nie ponosi jednak żadnych kosztów leczenia. Zapewnienie bezpłatnego dostępu do leczenia wszystkim osobom zakażonym HIV, które takiego leczenia wymagaja jest bardzo dużym osiagnięciem polskiej służby zdrowia.
Jacek Gąsiorowski

 

You may also like...

projekt i wykonanie strony www.liczi.pl